«The Investor» — мусоҳибаи директори генералии ТГЭМ

«The Investor» — мусоҳибаи директори генералии ТГЭМ

Нақши ТГЭМ имрӯз чӣ гуна аст?

Зиёда аз шаш даҳсола ТГЭМ ҳамчун шарики боэътимоди давлат ва бахши хусусӣ мемонад ва лоиҳаҳои стратегии муҳимро дар саросари Тоҷикистон амалӣ мекунад. Гарчанде самти афзалиятноки ширкат ҳамеша гидроэнергетика буд, рисолати васеътари мо — хизмат ба мардум ва давлат аст. Ҳар як иншооти сохташуда — новобаста аз он ки неругоҳи барқи обӣ, зеристгоҳи баландшиддат, роҳ, пул ё инфрасохтори иҷтимоӣ бошад — саҳми мустақим дар стратегияи дарозмуддати рушди кишвар ва беҳбудии зиндагии ҳамарӯза мегузорад.

Платформаҳои институционалӣ ва муҳити сармоягузорӣ, ки дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба вуҷуд оварда шудаанд, ба ТГЭМ имкон медиҳанд, ки на танҳо як пудратчӣ бошад. Мо худро ҳамчун шарики низомии давлат дар татбиқи ҳадафҳои дигаргунон ҳисоб мекунем — бо ҳамгироии тахассуси техникии амиқ ва садоқати дарозмуддат ба рушди миллӣ. Ин ҳувияти дугона — созанда ва шарики рушд — моро имрӯз муайян мекунад ва роҳи ояндаро месозад.


Шумо чӣ гуна ба мафҳуми «маркази энергетикӣ» мутобиқ мешавед?

Тоҷикистон бо итминон роҳи рушди худро ҳамчун маркази минтақавии энергетикӣ нишон додааст — ҳамчун тавлидкунанда, кишвари транзит ва содиркунандаи энергия. Дастёбӣ ба чунин ҳадафҳо танҳо дар шароити ҳамкории зичи давлат, ширкатҳои хусусӣ ва шарикони байналмилалӣ имконпазир аст. ТГЭМ ба стандартҳои байналмилалӣ пайравӣ мекунад, технологияҳои пешрафтаро ҷорӣ менамояд ва дорои дастаи сертификатсияшудаи бисёрсоҳа мебошад, ки метавонад тамоми давраи лоиҳаро идора намояд — аз ТЭО ва тарҳрезӣ то сохтмон, ба кор даровардан ва дастгирии дарозмуддат.

Таҷрибаи мо ба таҷдиди неругоҳҳои барқи обӣ, сохтмони шабакаҳои баландшиддат ва ҳамгироии иқтидорҳои нави барқӣ ба низоми энергетикӣ фаро гирифта мешавад. Ҳамкорӣ бо шарикон бидуни монеа ва бо дақиқии техникии баланд сурат мегирад — ба шарофати муҳандисоне, ки бо стандартҳо ва ҳуҷҷатҳои байналмилалӣ озодона фаъолият мекунанд. Дар тӯли солҳои зиёд мо лоиҳаҳои бузургро ҳам дар Тоҷикистон ва ҳам берун аз он анҷом додем ва ҳамеша ба боэътимодӣ, амният ва иҷрои касбӣ такя кардем. Бо тағйир ёфтани харитаи энергетикии минтақа, нақши ТГЭМ дар он аст, ки стратегияи давлатӣ ба лоиҳаҳои техникӣ дуруст, аз ҷиҳати молиявӣ қобили ҳаёт ва сари вақт анҷомёбанда табдил дода шавад.


Нақши энергетикаи «сабз» дар стратегияи шумо чӣ гуна аст?

Энергетикаи сабз дар маркази стратегияҳои ширкати мост. Мо бо мақсади баланд бардоштани самаранокӣ ва эътимоднокӣ ба таҷдид ва барқарорсозии иншооти мавҷудаи гидроэнергетикӣ машғулем, турбинаҳо, системаҳои идоракунӣ ва муҳофизатро навсозӣ мекунем, то мӯҳлати хизмат дароз ва талафот кам гардад. Мо имконияти сохтмони неругоҳҳои нави барқи обиро дар дарёҳое меомӯзем, ки гидрологияи онҳо тасдиқ шудааст, ва ба рушди марҳилавӣ мутобиқ ба афзоиши талабот ва иқтидори содиротӣ аҳамияти махсус медиҳем.

Мо ҳамчунин лоиҳаҳои энергетикаи офтобиро дар минтақаҳои дорои инсолятсияи мувофиқ ва дастрасии кофӣ ба замин амалӣ мекунем ва ҳалли техникӣ таҳия менамоем, ки устувории низоми энергетикиро тақвият медиҳад. Омилҳои экологӣ ва иҷтимоӣ аз марҳилаи аввал ба назар гирифта мешаванд: муҳандисони мо таъсирҳоро пешакӣ арзёбӣ намуда, бо ҷомеаҳо ҳамкорӣ мекунанд ва нақшаҳои камсозии оқибатҳоро мувофиқи стандартҳои байналмилалӣ таҳия менамоянд. Дар натиҷа портфели лоиҳаҳое ба вуҷуд меояд, ки самаранокии тиҷоратиро бо принсипҳои рушди устувор муттаҳид мекунад ва ба Тоҷикистон имкон медиҳад, ки неруи барқи рақобатпазири камкарбонро ба минтақа содир намояд. Мо барои иштироки фаъол дар лоиҳаҳои Иттиҳоди Аврупо омодагӣ мегирем, ки ин сатҳи омодагии моро ба стандартҳои баландтари байналмилалӣ нишон медиҳад.


Кадом арзишҳо кори ширкатро роҳнамоӣ мекунанд?

Кори мо ба масъулият, касбият, сифат, ростқавлӣ ва инсонгароӣ асос меёбад. Инҳо шиор нестанд — онҳо ҳам дар музокирот ва ҳам дар майдонҳои сохтмонӣ қарорҳо ва рафтори моро муқаррар мекунанд. Новобаста аз он ки сохтмони неругоҳи барқи обӣ, барқарорсозии шоҳроҳи стратегӣ ё бунёди иншооти иҷтимоӣ аст, мо муваффақиятро на фақат дар мегаватт ё километр, балки дар он чен мекунем, ки чӣ дониш интиқол медиҳем, чанд ҷойҳои корӣ эҷод мекунем ва кадом технологияҳоро дар кишвар ҷорӣ менамоем.

Эҷоди арзиши дохилӣ — ин на шиор, балки амалияи ҳаррӯза мебошад. Мо мутахассисони маҳаллиро омӯзонда, бо муассисаҳои таълимӣ ҳамкорӣ мекунем, то сатҳи малакаҳои муҳандисӣ баланд гардад, ва нақшаҳои хизматрасониро таҳия менамоем, то иншоот берун аз давраи кафолат низ устувор фаъолият намояд. Бо гузоштани ҷиҳатҳои устувор пас аз ҳар як лоиҳа, ТГЭМ иқтисодро тақвият медиҳад ва нақши шарики рушди худро иҷро мекунад. Натиҷа — инфрасохторе мебошад, ки ҳақиқатан кор мекунад, кадре, ки метавонад онро идора кунад, ва ҷомеаҳо, ки хизматрасониҳои боэътимод ва бехатар мегиранд.


Чаро сармоягузорони байналмилалӣ бояд ТГЭМ-ро интихоб кунанд?

Сармоягузороне, ки ба бозори нав ворид мешаванд, шарики боэътимод ва камкунандаи номуайянии марҳилаи аввалро меҷӯянд. ТГЭМ дар тамоми давраи лоиҳа интерфейси ягона ва устувор фароҳам меорад. Мо дар интихоби майдон, раванди иҷозатномадиҳӣ ва масъалаҳои замин, пайвастшавӣ ба шабакаҳо ва сиёсати тарифӣ мусоидат мекунем ва инчунин маслиҳатҳои молиявӣ пешниҳод менамоем, то лоиҳа ба марҳилаи басташавии молиявӣ расад.

Ҳангоми мувофиқати манфиатҳо мо омодаем, ки корхонаҳои муштарак ташкил карда, дар форматҳои ГЧП ва консессияҳо самаранок фаъолият намоем. Ин равиш муҳлатҳоро кӯтоҳ, хавфҳои танзимӣ ва оператсиониро кам ва пешбинишударо зиёд мекунад.

Афзалиятҳои мо инҳоянд:

· зиёда аз 65 сол таҷрибаи гидроэнергетика ва сохтмони инфрасохторӣ;
· эътимоди давлат ва иштироки мустақим дар лоиҳаҳои миллӣ ва минтақавӣ;
· мутахассисони баландихтисоси муҳандисӣ;
· таҷрибаи бисёрсолаи ҳамкорӣ бо ширкатҳо ва муассисаҳои байналмилалӣ.

Комбинатсияи таҷрибаи маҳаллӣ бо мутобиқат ба меъёрҳои ҷаҳонӣ ТГЭМ-ро ба шарики табиӣ барои девелоперҳо, ширкатҳои энергетикӣ ва сармоягузороне табдил медиҳад, ки мехоҳанд бо итминон ба бозори Тоҷикистон ворид шаванд.


Шумо чӣ гуна хавфҳоро идора мекунед ва иҷрои муҳлатҳоро таъмин месозед?

Лоиҳаҳои бузурги инфрасохторӣ танҳо дар ҳолате муваффақ мешаванд, ки хавфҳо пешакӣ муайян ва дуруст идора гарданд. Мо банақшагирии марҳилавиро истифода мебарем, ки ҳаҷм, муҳлат ва буҷет аз оғози кор мувофиқ карда шуда, нуқтаҳои назоратӣ ва масъулиятҳои равшан муайян мешаванд. Экспертизҳои мустақил хавфҳои муҳандисиро то марҳилаи харид кам мекунанд. Ҷадвалҳои ҳамгирошуда тарҳрезӣ, таъминот ва сохтмонро ба ҳам мепайванданд, то роҳҳои муҳим намоён ва идорашаванда бошанд.

Амният ва масъулияти экологӣ дар ҳар як иншоот афзалият аст — тавассути омӯзиш, ҳисоботдиҳӣ ва такмили доимӣ. Барои ҳифзи муҳлатҳо мо бо таъминкунандагони калидӣ созишҳои дарозмуддат мебандем, ки дастрасии бармаҳал ба захираҳои заруриро таъмин мекунад.

Абзорҳои рақамӣ мониторинги онлайнӣ ба ҷараёни кор, сифат ва хароҷотро таъмин мекунанд ва имкон медиҳанд, ки масъалаҳо пеш аз таъсир ба ҷадвал ҳал шаванд. Ин интизом маънои онро дорад, ки сюрпризҳо каманд, хароҷоти иловагӣ коҳиш меёбад ва иншоот дар муҳлат ба истифода дода мешавад. Барои сармоягузорон ва кредиторон ин камшавии хавф ва тасдиқи боэътимод будани ҷараёни иҷро аст.


Дидгоҳи шумо то соли 2030 чӣ аст?

То соли 2030 ТГЭМ ҳадаф дорад аз нақши пудратчии миллӣ берун рафта, ба пешвои минтақавӣ дар соҳаи энергетика ва инфрасохтор табдил ёбад. Барои ин афзалиятҳои асосӣ муайян шудаанд.

Қадами аввал — рушди кадрҳо. Мо мактаби муҳандисии худро таҳким мебахшем, барномаҳои таҷрибаомӯзиро васеъ мекунем ва ба омодасозии роҳбарон сармоягузорӣ менамоем, то дастаҳо ба стандартҳои байналмилалии баланд мутобиқ гарданд.

Не камтар муҳим — модернизатсияи идоракунӣ. Мо низомҳои рақамии идоракунии лоиҳа, BIM, банақшагирии ояндабинӣ бо истифодаи ГИС ва равишҳои чандирро ҷорӣ менамоем, ки равандҳоро тезтар, шаффофтар ва устувортар мегардонанд.

Мо ният дорем ба татбиқи ҳадафҳои стратегии давлат, аз ҷумла расидан ба истиқлолияти пурраи энергетикӣ то соли 2027 саҳми мустақим гузорем. Ҳамзамон моделҳои ҳамсармоягузорӣ ва EPC-F доманадортар мешаванд, ки дар доираи онҳо мо лоиҳаҳои калони Энергетикаи Барқароршавандаро маблағгузорӣ ва иҷро мекунем ва барои расидан ба иқтидори 1 ГВт то соли 2030 кор мебарем.

Ин ташаббусҳо иродаи моро ба диверсификатсияи портфел, ҷорӣ намудани технологияҳои сабз ва мутобиқ шудан ба тамоюлҳои ҷаҳонии рушди устувор инъикос мекунанд. Ҳадафи мо равшан аст: табдил ёфтан ба созандагони системаи энергетикӣ ва инфрасохтории оянда — бо омезиши садоқати миллӣ ва сатҳи ҷаҳонӣ — ва эҷоди арзиши дарозмуддат барои шарикон ва ҷомеаҳо.